szkolenia menedżerskie

Menedżerowie praktycznie podchodzący do wdrożenia systemu zarządzania poprzez cele powinni zadać sobie pytanie o strategiczny sens takiej inicjatywy. Jak powszechnie wiadomo sam system służy przeniesieniu celów strategicznych firmy na poziom operacyjny organizacji i zmotywowaniu pracowników i menedżerów aby chcieli zrealizować te cele,- ale co to dokładnie oznacza, jaka jest rola tego systemu i jak powinien być wykorzystywany przez menedżerów i pracowników firmy ? Od czego zacząć jego wdrażanie i jakich punktów odniesienia się trzymać, aby spełniał swoja rolę ?

Zdarza sie, że wdrażany i funkcjonujący system jest przyczyną zmian w organizacji, tworzenia inicjatyw, zmian - ale niestety  nie przynoszących widocznych i oczekiwanych wcześniej rezultatów. Można odnieść wrażenie, ze cała energia poświęcona na jego wdrożenie i realizację zaplanowanych celów poszła na marne. Żeby zrozumieć źródło niepowodzeń w tych wysiłkach warto zapoznać się i zrozumieć koncepcję zarządzania wartością organizacji, określaną jako Value Based Management (VBM).

Czym jest Value Based Management ?

Co jest wartością tworzoną przez firmy ? Mówiąc o firmie, która tworzy wartości trzeba widzieć firmę  o mocnej lub przynajmniej stabilnej pozycji finansowej, z dobrymi perspektywami rozwoju, cenionej przez klientów, szanowanej przez partnerów strategicznych, dostawców, odbiorców, pośredników, poszukiwanej przez pracowników, dbającej o środowisko naturalne, przynoszącej zyski właścicielom i wywiązującej się ze zobowiązań podatkowych.Wartość firmy, to coś czego nie da się w 100 % odzwierciedlić w jej aktywach materialnych. Giełda i pozycja wielu firm wskazuje, że inwestorzy cenią w firmach coś więcej niż tylko ich wartość materialną, zwracają uwagę na takie elementy jako innowacyjność, lojalność, etyka, satysfakcja klientów, poziom umiejętności kadry zarządzającej, talenty, doświadczenia, elastyczność oraz umiejętność zarządzania wiedzą. Te wartości nie mają charakteru materialnego, podobnie jak marka firmy, ale są cenione przez inwestorów, właścicieli i akcjonariuszy. Dla przykładu wartość rynkowa takich firm jak Microsoft, Coca Cola, Johnson & Johnson, Procter & Gamble o kilkaset procent przewyższa ich wartość księgową.

Dlaczego firmy walczą o podniesienie swojej wartości ?

W otoczeniu można zauważyć często wydawało by się nielogiczne zmiany firm  z najwyższych miejsc w rankingach. Dlaczego te firmy się zmieniają, przecież ich wyniki są zadowalające, a pozycja strategiczna silna i ugruntowana. Z jednej strony możemy mówić o zmianach powodowanych przez rynek, konkurencje i klienta, ale z drugiej strony – to walka o wzrost  wartości firmy i zadowolenie inwestorów. Zmiany wywołane od strony rynku i klienta, są konieczne, ale nie zawsze poparte entuzjazmem pracowników, jak również samych klientów przyzwyczajonych do określonego standardu obsługi  i podchodzących z dystansem do radykalnych zmian u dostawców.Z drugiej strony inwestorzy są skłonni do szybkiego nagradzania zmian w firmach , które mają swoje odzwierciedlenie w wartości akcji. Satysfakcja akcjonariuszy szybko przekłada się na wzrost wartości rynkowej firmy. I o to jest powód dla którego liderzy rankingów ekonomicznych sięgają po zmiany.

W oczach akcjonariuszy firm, zysk stał się wartością stawianą na kolejnym miejscu po wartości akcji. Jednak miara jaka jest wartość akcji nie jest zbyt przydatna i możliwa do przeniesienia na systemy rachunkowości istniejące w firmach - stąd trudna do przeniesienia na konkretne cele – tak jak to jest proste w odniesieniu do zysku. Dlatego żeby powiązać oczekiwania akcjonariuszy i działania menedżerów potrzebny jest nowy system oceny pracy organizacji oraz i kontrolowania wyników firmy.To system VBM pozwala zrozumieć jak działania operacyjne firmy przenoszą się na jej wartość giełdową. Pozwala przekładać nadrzędne cele wzrostu wartości na działania operacyjne i motywować do podejmowania odpowiednich decyzji. W skutecznym zarządzaniu chodzi przecież o to, abyskoncentrować się na rzeczach właściwych, a nie na tych które przyniosą wątpliwe korzyści.

Dyscyplina i system w tworzeniu wartości firmy

Koncentracja na tworzeniu wartości poprzez robienie właściwych rzeczy wymaga po pierwsze zrozumienia jak te wartości się tworzy, a po drugi dyscypliny operacyjnej. Dyscypliny rozumianej jako praca z planem, celami, zadaniami, terminami  oraz konsekwencjami które wynikają z braku tych elementów.

W małej  firmie, zarządzanie wartością jest realizowane przy pomocy prostych narzędzi i bardzo intuicyjnie. Osoba prowadząca własna firmę ma doskonale określone oczekiwania w stosunku do tego jaki zysk jest jej potrzebny aby się rozwijać i przetrwać i ma motywacje do jego wypracowania. Wszystkie działania takiej osoby zmierzają do tego, aby taki zysk wypracować, rozwijać współprace z klientami i dostawcami, podnosić  jakość obsługi, dbać o ekspozycje towarów lub nowe rodzaje usług. Inwestując osoba taka zastanawia się, gdzie ulokować pieniądze, czy lepszą inwestycja będzie nowy wystrój sklepu, zatrudnienie dodatkowych osób, czy może promocja strony internetowej. Rozważa także inne alternatywy związane z ulokowaniem pieniędzy na koncie bankowym. Jako właściciel i menedżer jednocześnie wie, co jest potrzebne do tworzenia wartości firmy i nie potrzebuje do tego skomplikowanych narzędzi. Sam jest w stanie określić główne cele i przekazać je do realizacji pracownikom i zbudować zaangażowanie w ich realizację

Sprawa się komplikuje wraz ze skala prowadzonych działań i wielkością oraz formą własności firmy. W dużych firmach często oczekiwania menedżerów decydujących o wydatkach firmy oraz właścicieli nie są spójne. Pracownicy firmy nie zawsze identyfikują się w pełni z przyszłością i celami firmy, czasami również zapominając o dbałości o aktywa firmy. Im większa firma tym więcej problemów związanych z podejmowaniem optymalnych decyzji. Dlatego strategiczna zmiana związana z podnoszeniem wartości firmy wymaga specjalnego podejścia do przygotowania i realizacji tych zmian, zaplanowania ich w oparciu o konkretnie wyznaczone cele i przełożenie celów wynikających z oczekiwań właścicieli na odpowiednie cele operacyjne oraz działania menedżerów – wymaga prostego i zrozumiałego dla wszystkich systemu

Czy da się to zrobić ?

W istniejących warunkach ekonomicznych rodzi się pytanie, czy można tak wpływać na firmę, aby jej wyniki bezpośrednio przekładały się na zadowolenie właścicieli i uznanie jej za bardziej wartościową. Istnieje przecież tyle niezależnych od nas czynników, które można jedynie prognozować i uznać jedynie za prawdopodobne. Udaje się to, szczególnie tym firmom, które potrafią publicznie zakomunikować wizję i sukces realizowanych zmian. Jednak badania pokazują również, że firmy mogą w sposób racjonalny udowadniać swoją skuteczność w budowaniu wartości, poprzez zwiększanie przychodów, obniżkę kosztów i lepsze zarządzanie majątkiem i generowanie oszczędności . To wynik pracy menedżerów i ich zespołów ukierunkowanych na precyzyjne określone cele i zdyscyplinowanych do pracy według określonych planów i założeń. Można stwierdzić, że wspólna cecha firm tworzących największą wartość dla akcjonariuszy jest system pozwalający zarządzać poprzez cele, w taki sposób aby uzyskać zaangażowanie całej organizacji i umożliwić systematyczny pomiar osiąganych wyników, - ale w zgodzie z ich oczekiwaniami.

To w jaki sposób robią to poszczególne firmy często pozostaje ich sprawa indywidualną, ale istnieją pewne wory systemowe, które mogą być podstawa do wypracowanego w dłuższym okresie zindywidualizowanego podejścia.  Jednym z takich narzędzi jest  właśnie system zarządzania poprzez cele – to jest sens jego zastosowania i wdrożenia. To on pozwala przenieść cele wzrostu wartości firmy na plany roczne dla menedżerów w powiązaniu z systemem motywacyjnym napędzającym całą organizację w kierunku zgodnym z jej strategią. W kontekście zarządzania wartością firmy rola systemu MBO (Management by Objectives) nabiera konkretnego znaczenia i pokazuje jak należy się przygotować do jego wdrożenia  i wykorzytywania, aby wysiłki związane z jwyznaczaniem celów, oraz realizacja zmian nie poszły na marne, a były właściwie ukierunkowane i docenione.

System MBO ma znaczenie integrujące pozwalające przełożyć cele związane z wzrostem wartości na decyzje operacyjne i działania kierownictwa i pracowników (wyznaczanie celów, planowanie, określanie zadań i kontrola).Jest bazą do zbudowania systemu motywacyjnego koncentrującego na działaniach tworzących wartość i dających konkretne, mierzalne wyniki. Umożliwia monitorowanie tych wyników, kontrolę oraz wprowadzanie działań korygujących

Jednak, żeby system zadziałał, należy ukierunkować go na określone wyniki – do czego niezbędne staje się zrozumienie tworzenia wartości w organizacji oraz roli poszczególnych obszarów funkcjonalnych w tym procesie. Każda firma chcąca rozwinąć taki system powinna zbudować mapę wartości i uświadomić wszystkim menedżerom ich role w tworzeniu tych wartości. Ponadto, kluczowym aspektem wdrożenia strategii opartej na wzroście wartości firmy jest odpowiednie zarządzanie postawami ludzi i przekonanie ich do zmian – ale to już rola przywództwa organizacyjnego i umiejętność przekazania beneficjentom atrakcyjnej  wizji rozwoju firmy.